Alles wat je moet weten over een ISMS

juni 20, 2024

security island

Als security officer heb je de belangrijke taak om de informatiebeveiliging op orde te hebben en te houden. Wil je ISO-gecertificeerd worden voor de informatiebeveiliging binnen jouw organisatie, dan is het opzetten van een Information Security Management System (ISMS) een verplicht onderdeel.

Maar wat houdt een ISMS precies in? Hoe ziet het eruit en uit welke onderdelen bestaat het? In dit artikel gaan we uitgebreid in op deze vragen.

Wat is een ISMS?

Een ISMS is een systematische aanpak voor het beheren van gevoelige bedrijfsinformatie, zodat het veilig blijft. Het is een systeem waarbij je registreert welke mensen, processen en IT-systemen bij die informatiebeveiliging betrokken zijn.

Met een ISMS identificeer en beheer je op een gestructureerde manier de bedreigingen waar jouw organisatie mee te maken heeft en welke maatregelen je neemt om die bedreigingen te minimaliseren. De meest basale manier waarop organisaties hun informatiebeveiliging beheren is in een Excel spreadsheet. Maar meer professionele organisaties gebruiken een online ISMS met integraties naar SharePoint en Microsoft 365.  

Het doel van een ISMS is om de vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit van gegevens te waarborgen. Dit doe je door geschikte beleidsregels, procedures, richtlijnen en bijbehorende middelen en activiteiten te implementeren. Een ISMS helpt je dus om systematisch beveiligingsrisico's te beheersen en zorgt ervoor dat deze onder controle blijven.

Waarom is een ISMS belangrijk?

Er zijn verschillende belangrijke redenen om een ISMS binnen je organisatie te implementeren:

  • Beschermen van bedrijfsinformatie: Met een ISMS bescherm je de vertrouwelijke en gevoelige gegevens van je organisatie tegen beveiligingsincidenten zoals datalekken, hacks en cybercrime.
  • Voldoen aan wet- en regelgeving: Een ISMS helpt je om te voldoen aan relevante wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeveiliging en privacy, zoals de AVG/GDPR.
  • Klantvertrouwen en reputatie: Met een goed ISMS toon je aan dat je zorgvuldig omgaat met gegevens. Dit versterkt het vertrouwen van klanten en je reputatie in de markt.
  • Continuïteit van de bedrijfsvoering: Incidenten en verstoringen als gevolg van beveiligingsproblemen kunnen de bedrijfsvoering ernstig ontregelen. Met een ISMS verklein je deze risico's.
  • Bewustzijn en kennis: Het implementeren van een ISMS creëert bewustzijn en kennis over informatiebeveiliging binnen je organisatie.

Een ISMS is dus essentieel om de informatie en systemen van je bedrijf te beschermen, risico's te beheersen en te voldoen aan de eisen die klanten en andere stakeholders stellen.

Wat zit er in je ISMS?

Een goed ISMS bestaat uit verschillende belangrijke onderdelen:

1. Beleid en doelstellingen

Hierin leg je vast wat de uitgangspunten en doelen zijn van het ISMS. Wat wil je ermee bereiken? Voorbeelden van beleid rondom informatiebeveiliging zijn:

  • Acceptable Use Policy: Regels voor verantwoord gebruik van bedrijfsmiddelen zoals computers, internet en e-mail door medewerkers.
  • Wachtwoordbeleid: Richtlijnen voor sterke wachtwoorden, periodieke wijzigingen en veilige opslag.
  • Classificatie van informatie: Categorisering van gegevens op basis van gevoeligheid, met bijbehorende toegangs- en beschermingseisen.
  • Mobiel apparaatbeleid: Voorwaarden voor veilig gebruik van mobiele apparaten zoals smartphones en laptops voor toegang tot bedrijfsgegevens.
  • Meldplicht datalekken: Interne procedures voor het identificeren, onderzoeken, melden en afhandelen van beveiligingsincidenten en datalekken.
  • Leveranciersbeleid: Eisen aan externe partijen omtrent zorgvuldige omgang met uw gegevens.

2. Risicobeoordeling

Je brengt in kaart welke beveiligingsrisico's er zijn voor de informatie en systemen van je organisatie. Hoe groot is de kans dat een bedreiging zich voordoet en wat is de impact? Enkele veelvoorkomende risico's zijn:

  • Datalekken: Het onbedoeld lekken van gevoelige informatie, bijvoorbeeld door een hack, menselijke fout of verlies van apparatuur.
  • Malware en virussen: Kwaadaardige software die systemen kan verstoren, gegevens kan stelen of versleutelen voor losgeld (ransomware).
  • Ongeautoriseerde toegang: Onbevoegden die toegang krijgen tot vertrouwelijke gegevens of systemen, hetzij fysiek of digitaal.
  • Interne bedreigingen: Risico's veroorzaakt door eigen medewerkers, zoals diefstal van data, misbruik van bevoegdheden of nalatigheid.
  • DDoS-aanvallen: Cyberaanvallen die systemen of websites overbelasten om ze ontoegankelijk te maken.
  • Naleving van wet- en regelgeving: Risico's door het niet voldoen aan relevante wetgeving, zoals de AVG/GDPR voor gegevensbescherming.

3. Risicobehandeling

Op basis van de risicobeoordeling bepaal je welke maatregelen nodig zijn om de risico's te verkleinen tot een acceptabel niveau. Voorbeelden van maatregelen die organisaties vaak implementeren zijn:

  • Toegangscontrole: Systemen voor identificatie, authenticatie en autorisatie van gebruikers, zoals wachtwoorden, multi-factor authenticatie en Identity & Access Management (IAM).
  • Encryptie: Versleuteling van gevoelige data, zowel bij opslag (data-at-rest) als bij verzending (data-in-transit), om ongeoorloofde toegang te voorkomen.
  • Netwerkbeveiliging: Maatregelen zoals firewalls, VPN's, netwerksegmentatie en monitoring om de netwerkinfrastructuur te beschermen.
  • Malwarebeveiliging: Antivirussoftware, spamfilters en andere oplossingen om malware-infecties en -verspreiding tegen te gaan.
  • Patch management: Tijdige installatie van software-updates en patches om bekende kwetsbaarheden in systemen te verhelpen.
  • Logging en monitoring: Het registreren en analyseren van systeemactiviteiten om afwijkingen en beveiligingsincidenten te detecteren.
  • Fysieke beveiliging: Maatregelen zoals toegangscontrole, camerabewaking en alarminstallaties om fysieke toegang tot IT-systemen en gevoelige informatie te beperken.
  • Bewustwordingsprogramma's: Training en voorlichting van medewerkers over informatiebeveiliging om veilig gedrag te stimuleren en risico's door menselijke fouten te verkleinen.

4. Implementatie

De gekozen beveiligingsmaatregelen worden ingevoerd in de organisatie. Denk aan technische oplossingen, maar ook aan processen, procedures en richtlijnen. 

5. Monitoring en evaluatie

Je houdt continu in de gaten of het ISMS nog goed werkt en of de beveiligingsmaatregelen effectief zijn. Waar nodig stuur je bij.

ISMS en ISO-certificering

Een belangrijke standaard voor het opzetten van een ISMS is ISO 27001. Deze internationale norm specificeert eisen voor het vaststellen, implementeren, bijhouden en continu verbeteren van een gedocumenteerd ISMS.

Hoewel het niet verplicht is, kiezen veel organisaties ervoor om hun ISMS te laten certificeren voor ISO 27001. Dit heeft een aantal voordelen:

  • Het toont aan dat je ISMS voldoet aan een internationaal erkende standaard en best practices volgt.
  • Een ISO 27001 certificaat vergroot het vertrouwen van klanten, partners en andere belanghebbenden in jouw aanpak van informatiebeveiliging.
  • Bij sommige aanbestedingen is een ISO 27001 certificaat een vereiste om mee te mogen dingen.
  • Het houdt je scherp. Om gecertificeerd te blijven moet je aantonen dat je ISMS blijvend aan de eisen voldoet.

Een ISO 27001 certificering is dus geen doel op zich, maar ondersteunt en versterkt de voordelen van een ISMS.

Continu verbeteren van je ISMS

Een effectief ISMS is geen eenmalig project, maar een continu proces. Door periodiek risico's, beleid en maatregelen te evalueren en waar nodig bij te sturen, verbeter je de informatiebeveiliging binnen jouw organisatie doorlopend. Daarbij is het cruciaal om de betrokkenheid en het bewustzijn binnen de hele organisatie te vergroten.

Wil je als security officer écht het verschil maken op het gebied van informatiebeveiliging? Dan is een ISMS de aangewezen aanpak. Door risico's systematisch aan te pakken, duidelijk beleid op te stellen en de juiste maatregelen te treffen, breng je de informatiebeveiliging naar een hoger niveau. Zo bescherm je niet alleen de belangen van je organisatie, maar versterk je ook het vertrouwen van alle belanghebbenden.

Conclusie

Een ISMS is voor elke security officer onmisbaar om de informatiebeveiliging van zijn organisatie goed te managen. Door een systematische en gestructureerde aanpak met beleid, risicobeoordeling, maatregelen, implementatie en evaluatie beheer je de beveiligingsrisico's en bescherm je de belangen van je organisatie.

Hoewel een ISMS opzetten de nodige inspanning vergt, wegen de voordelen daar ruimschoots tegen op. En met een ISO 27001 certificering toon je bovendien ook aan de buitenwereld dat je informatiebeveiliging op orde is volgens internationale standaarden.

 

Lees ook: wat is GRC software?

Meer tips over ISO certificering?

Neem gerust contact met ons op. Wij denken graag met je mee!

Gerelateerde artikelen

Tips voor security (risk) awareness bij informatiebeveiliging

Een van de belangrijkste aspecten van effectieve informatiebeveiliging is beveiligingsbewustzijn - het bewustzijn en de kennis van werknemers over beveiligingsrisico's en hoe deze te voorkomen. In dit artikel kom je meer te weten over wat beveiligingsbewustzijn is, wie de...

Alles over de BIV-classificatie bij informatiebeveiligingsbeleid

Informatiebeveiligingsbeleid is een cruciaal onderdeel van elke organisatie. Het beschermt de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van gegevens. Maar hoe bepaal je welke maatregelen nodig zijn voor verschillende soorten informatie? In dit artikel gaan we dieper in op...

3 Experttips om ISO-normen efficiënt te implementeren

Als je een ISO-norm gaat implementeren, moet je nadenken over dingen die je moet regelen, zoals het plannen van een interne en een externe audit. Als je software ontwikkelt, moet je misschien een pentest doen om kwetsbaarheden te controleren. Daarnaast moet je...

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Sluit je aan bij meer dan 1.000 ISO-professionals voor de nieuwste ISO-inzichten